پرش به محتوا
اطلس مسجد أطلس المساجد

عکس: V.arman.x · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons ↗

تاریخی

مسجد جامع تون

نام‌های دیگر: Jameh Mosque of Ferdows

اثر ثبت‌شده در فهرست آثار ملی ایران

مسیریابی

اطلاعات کلیدی

سال ساخت
1010
🧭 این مسجد چه امکاناتی دارد؟

اگر رفته‌اید علامت بزنید؛ اطلاعات تأییدشده به همه نشان داده و در فیلترها به کار می‌رود.

برای علامت‌گذاری وارد شوید

نمای کلی

این محتوا هنوز به زبان شما موجود نیست.

این متن با کمک هوش مصنوعی از اطلاعات مستند گردآوری شده و هنوز ویراستار آن را بررسی نکرده است. لطفاً هر خطایی را گزارش دهید.

جامع فردوس مسجد جامع للشيعة يقع في مدينة فردوس بمحافظة خراسان الجنوبية في إيران، ويُعرف أيضًا بجامع تون. يقع في الجنوب الغربي من المدينة، في وسط بلدة تون القديمة. يُنسب طرازه المعماري إلى العمارة السلجوقية والعمارة الخوارزمشاهية. والمسجد من مواقع التراث الوطني الإيراني، وتشرف عليه منظمة التراث الثقافي والصناعات اليدوية والسياحة في إيران.

تاریخ

این محتوا هنوز به زبان شما موجود نیست.

این متن با کمک هوش مصنوعی از اطلاعات مستند گردآوری شده و هنوز ویراستار آن را بررسی نکرده است. لطفاً هر خطایی را گزارش دهید.

يُرجَّح في الغالب أن المسجد بُني في العصر السلجوقي خلال القرن الحادي عشر الميلادي، وتذكر بياناتنا سنة 1010. غير أن بعض الباحثين يرون أنه أُنشئ في القرن السابع. وقد أُدرج في قائمة التراث الوطني الإيراني في 15 ديسمبر 1975.

از ویکی‌پدیا

مسجد جامع تون، که امروزه بیشتر مسجد جامع قدیم نامیده می‌شود، از جمله نقاط دیدنی شهر فردوس می‌باشد که در محوطهٔ باستانی تون در جنوب غربی این شهر قرار دارد.

مسجد جامع تون متعلق به دوره سلجوقیان بوده‌است و نخستین باری که از آن در کتب تاریخی یاد شده، در احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم مقدسی متعلق به نیمهٔ دوم سده چهارم هجری است.

مسجدی که امروزه به یادگار مانده، از مساجد دو ایوانی سبک خراسانی است که ایوان شرقی و پایاب مسجد در زلزله‌ای مهیب در اوایل دوره صفویه فرو ریخته و به جز ایوان قبله و گنبدخانه‌های طرفین آن، سه ضلع دیگر در دوره صفوی با کمی عقب‌نشینی از هر ضلع، مجدداً بازسازی شده‌اند.

معماری و تزئینات آجرنمای ایوان غربی این بنا مربوط به قرن پنجم و ششم هجری قمری و دوره سلجوقی است و در جبهه شرقی آن، در اوایل دورهٔ قاجار شبستانی به نام شبستان آخوند ملااکبر احداث شده‌است. این شبستان دارای صد ستون قطور بوده که در زمین‌لرزهٔ سال ۱۳۴۷ به کلی تخریب شد. این مسجد با شمارهٔ ۱۲۲۲ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده‌است.

ایوان این مسجد ۱۶ متر ارتفاع دارد و پوشش آن طاق و تویزه است که ویژگی سبک معماری خراسانی است. آجرنمای تزئینی این ایوان، تکرار یک شکل هندسی در قالب‌های ۶۰ در ۶۰ سانتی‌متر است. در فضاهای خالی این نمای آجری، قطعات کاشی جای داشته که امروزه به جز ۳ یا ۴ قطعه آن هم به طور غیر منظم، هیچ نشانی از کاشی‌ها دیده نمی‌شود. همچنین در نمای پوشش داخلی ایوان، آثاری از نقاشی بر روی گچ دیده می‌شود.

منبع: ویکی‌پدیا، مقالهٔ «مسجد جامع تون»؛ بدون تغییر و تحت مجوز CC BY-SA 4.0 نقل شده است. ادامه در ویکی‌پدیا ↗ · CC BY-SA 4.0

منابع
آخرین به‌روزرسانی: 26 اکتبر 2026 1 بازدید

افزودن به فهرست

افزودن عکس

عکس‌ها پس از بررسی ویراستار افزوده می‌شوند.

پیشنهاد اصلاح

مسجد جامع تون